No comment

zondag 30 oktober 2011

Munting

Hoe kwam je in hemelsnaam erbij om als Nederlandse boer, de OPM (West-Papua Bevrijdingsleger) al die jaren te steunen?
Hij had er duidelijk plezier toen ik die vraag stelde. Boer Munting woont in Noord Groningen ergens waar de weg ophoud en je met enige fantasie de zee tegen de dijken aan hoorde beuken.
Wij luisteren vroeger elke dag tijdens het ontbijt, voor we het land op gaan naar de radio en hoorden we de dominee vertellen over de eenzame strijd van de Papua's.
Onze vader was er ooit mee begonnen en wij (met broer) hebben het daarna overgenomen.
Mijn eerste ontmoeting met deze bijzondere man was op een zomerse dag in de maand juli 2007.
Ik heb me nog geërgerd over het kutdorpje dat ik voorbij reed om bij Munting te komen en met 75km per uur een flitspaal voorbij reed op een weg in de middel of nowhere waar 50 km was toegestaan.
Toen ik mijn nek bijna verdraaide om te kijken of het werkelijk een flitspaal was die ik daar voorbij reed, was ik het dorpje alweer uit. De bon kreeg ik drie weken later, balen dus.
Ik reed het terrein op van de familieboerderij, maar Munting was in geen velden of wegen te bekennen.
Ik moest dus toch die koeienstal in, want ik vermoed dat hij daar ergens rondloopt.
Mijn ergste nachtmerrie, grinnikte ik in mijzelf als een boer met kiespijn met mijn licht kleurige sneakers en baggie spijkerbroek.
Letterlijk en figuurlijk shit dus, maar gelukkig had hij de auto gehoord en kwam de stal al uitlopen.
Hij zag er op en top als boer uit met zijn marineblauwe jasje en dito broek, petje en groene laarzen.
Loop maar mee zei hij in plat grunnings.
Van binnen zag het er zo uit zoals ik het me heb voorgesteld, klein knus en jaren zestig inrichting alsof de tijd stil was blijven staan.
Hij vertelde dat deze boerderij van zijn broer was die hij een jaar geleden was verloren na een ziektebed. Het boerenleven hadden beide broers al lang achter zich gelaten en waren ze eigenlijk hobbyboeren met een kleine (150 koeien) veestapel.
Munting zelf woonde, ook in een verbouwde boerderij, aan de andere kant van het dorpje dat hooguit 25 gezinnen en families telde. Iedereen kent elkaar natuurlijk.
De thee was ouderwets sterk en Munting zat op de praatstoel.
Ik keek door het raam recht tegen een uit de kluiten gewassen vrijstaand huis aan de voorkant van de de woonboerderij.
wie woont daar dan? vroeg ik.
Ohh dat is de garage geweest die hebben we laten verbouwen tot woonhuis. Voor de verhuur?
Neuhh gewoon zo maar.
In de stal op zolder staan de spullen waarvoor ik gekomen was in opslag.
Enige tientallen bureaus ooit door de ABN-AMRO geschonken aan de stichting waar ik bestuurslid van was.
De spullen kon ik die dag niet meenemen want dat moest met een trailer gebeuren.
Maar wat ik die dag wel meenam naar huis was nog belangrijker en waardevoller dan die stalen bureaus. Ik vroeg boer Munting of hij zich verveelde nu hij geen boer meer was.
Jah jah, ik heb nog wel koeien heur maar die zijn meer voor de hobby en verkoop.
Dit huis is van m'n broer geweest (was inmiddels overleden) maar ik kom hier nog elke dag.
Dan vertelde Munting een staaltje van boeren nuchterheid.
Er waren al verschillende belangstellenden geweest die de boerderij en het land die bij de boerderij hoorde te kopen. Maruh..ik heb gewoon nee gezegd.
De laatste keer was het een projectontwikkelaar, (lachend)zo'n man met een pak en das weet oe wel.
Die bood me een paar miljoen veur de boerderie en het land.
Een paar miljoen?... papegaaide ik hem verbaast na. Jah jah....kom dan zal ik het je laten zien.
Munting liep voor me uit naar buiten tot achter de stal door een stuk ploegend geplaveid met donkerbruin en groene hoopjes die ik zigzaggend probeerde te ontwijken.
Dan bleef hij staan en zei: "mijn land loopt vanaf hier (wees naar de punt van zijn laarzen) tot bij die boerderie met die rode dakpannen daar".
Ik keek langzaam van rechts naar links en weer terug op zoek naar die boerderij.
Maar hoe goed ik ook mijn best deed, ik zag die boerderij niet.
Toen zei Munting: "die daar recht voor ons uut" en wees in die richting recht voor ons en ja hoor met half geknepen ogen zag ik inderdaad in de verte aan de horizon het rode dak van een boerderij.
Dan maakte Munting een horizontale (halve cirkel)beweging met zijn uitgestoken hand..."en dat is allemaal van mij".
Ik was heel diep onder de indruk, niet om wat hij heeft maar om het geluk en kinderlijke blijheid dat Munting uitstraalde.
We liepen weer naar binnen en vroeg ik hem aan tafel onder een tweede bakkie thee waarom hij dat niet gedaan hebt.
Wat? vroeg hij. Nou (antwoordde ik) het land verkopen aan die projectontwikkelaar, want je hebt toch genoeg aan die van jezelf ?
Munting begon te glimlachen of was het een grijns....Nou, dat zal ik oe vertellen.
Die man zei tegen mij, als je dat aan mij verkoopt, dan ben je heel rijk en sta je elke ochtend op. loop je naar de kast waar je je bank-afschriften hebt liggen en zie je hoeveel geld je op de bankrekening hebt staan.
Muntig begon nu te schaterlachen en sloeg met zijn beide handen op zijn bovenbenen. Weet oe wat ik tegen hem zei?
Nee, zei ik droogjes en op alles voorbereid.
Nou ik zei tegen hem: als ik dan morgens op sta, dan moet ik eerst naar die kast lopen, mijn bankboek eruut halen en dan zie ik alleen getallen en cijfers.
En nu loop ik naar buutn achter mijn stal en kijk ik om me heen en zie ik wat ik allemaal heb.
Ik moest plotseling denken aan Jose Michuel, een Spaanse boer in de Pyrenese hooggebergten in de omgeving van Ordessa Valley, tussen Jaca en Aisa.
Hij woont in een soort gigantisch middeleeuws familieboerderij Las Tiesas Altas.
Boven tegen een bergrug geplakt uitkijkend over een vallei waarvan hij, en daar kwam ik pas enkele jaren en tientallen liters familiewijn later achter, nadat we elkaar eerst amigo en daarna mi hermano hebben genoemd,  de eigenaar is.
José Michuel heet hij maar daarover straks meer in een ander Blog.

Boer Munting vroeg me wat mijn link was met de Papua's omdat ik er ook zoveel van afwist.
Ik vertelde hem dat ik lid ben van een mensenrechten organisatie (PIP, Papua Indigenous People) en ook nauwe contacten onderhoud met de achterban in de binnenlanden van West Papua.
Bedoel je de OPM? vroeg Munting. (dat wist hij dus ook al)
Nee de West Papua liberation Army die in een andere gebiedsdeel van West Papua actief is dan de OPM. Munting vertelde dat hij al jaren op de Onafhankelijkheidsdag van West Papua de blauwwit gestreepte vlag met rode balk en witte ster in de voortuin van zijn boerderij heeft hangen.
Toen ik naar de auto terug liep zei Munting dat ik maar gauw terug moest komen voor een bakkie en de zolder boven de stal moest toch eenmaal opgeruimd worden. Munting zou me vaker na dit bezoek bellen, soms 's avonds laat  als hij in bed lag en zich blijkbaar verveelde.
Een jaar later belde hij me of ik samen met hem naar de Onafhankelijkheidsdag viering van Papua wilde gaan in Utrecht.
Dat zou me wel leuk lijken en vroeg of ik hem moest ophalen maar dan in stad Groningen.
Dus als hij die ochtend met de auto naar Groningerstad wilde komen dan scheelt het me weer een reis naar dat gehucht en twee snelheidsbekeuringen (op de terugweg was ik zo in gedachten verzonken dat ik dezelfde kutpaal weer over het hoofd zag en dus weer geflitst was)
Munting: Dat wil ik wel doen maar ik weet niet oe de auto wurkt.
Huh? Hoe bedoel je,  je hebt toch wel vaker in je auto gereden?
Jawel klonk het schuchter door de telefoon, maar ik weet nog niet hoe alles werkt van mijn nieuwe auto. Oh, heb je een nieuwe auto gekocht? Jah jah...splinternieuw. Oh ok, wat voor auto dan? Een Audi A-8......en ik gebruik hem nu nog maar om boodschappen te doen naar de supermarkt in het dorp.

dinsdag 18 oktober 2011

Ontkenning

Wij zijn dragers van een genetische code die ergens anders in het universum is ontstaan en met een meteoriet honderden miljoenen jaren geleden was meegereisd en op deze planeet was ingeslagen.
Er waren zonder enige twijfel verschillende beschavingen geweest in verschillende fysieke uitingsvormen die deze planeet bevolkt hebben en we zeer waarschijnlijk in andere zonnestelsels op diverse planeten DNA gerelateerde families hebben.
Ons blikveld reikt echter niet verder dan een mensenleven, ondanks of dankzij de wetenschap die ook haar menselijke beperkingen kent, ook al blijven we het ontkennen.
Zoek naar het onvoorstelbare adviseer ik en verken de grenzen tot aan het onwaarschijnlijke. Niets is wat het lijkt. Denk in verschillende dimensies.
De vraag waarom we zijn ontstaan is niet relevant, want daar komen we niet achter en hebben het zelf niet in de hand. Net zoals er vier seizoenen zijn in een jaar, zo kent volgens mij het universum en de planeet waar wij leven ook haar cyclus.
Er zijn al theorieën over een beschaving boven of na een andere beschaving, maar de waarheid is misschien totaal anders dat ver buiten ons bevattingsvermogen ligt.
Er is als we goed ons best doen om het traditioneel denken achter ons te laten een patroon te ontdekken. Dat het een keer ophoud in deze fysieke "toestand" staat als een paal boven water, maar dat het verder gaat in een andere vorm dat is ook zo goed als zeker.
Misschien als een stuk rots, een paddestoel, of een bacterie op een hondedrol... Wat dan de zin of doel van het leven is? ook deze vraag is niet relevant.
Het antwoord krijgen we misschien pas als we ons erbij neerleggen dat we niet alles kunnen begrijpen en ons er van bewust zijn dat zelfs de wetenschap een soort religie is die doorgeslagen is naar een verkeerde richting, gericht op het zoeken naar het eeuwige leven.
De kosmos is meedogenloos, en gaat haar eigen gang.
Op een gegeven moment houd ons hart op te kloppen, hoe hard we ook ons best doen met allerlei vervangende kunstgrepen het na te bootsen en op die manier het leven te verlengen.
Het is allemaal zo relatief.
We denken in termen van straks, overmorgen of volgend jaar en voor de huizenbezitters 30 jaar, terwijl die overgang elk moment kan plaatsvinden naar die paddestoel.
Misschien, heel mischien komen we als kosmisch stof in de dampkring terecht van een planeet ergens in een ander sterrenstelse, samen met ander kosmisch 'afval' en ontstaat er tijdens die botsing of kluts op deze manier miljoenen jaren (onze tijdrekening)later een nieuw ras of levensvorm.
Wie weet, want ik probeer ook maar op deze manier de slapende cellen in dat onderontwikkelde deel van m'n hersens te activeren en aan te zetten tot meer activiteit.
Als je na het lezen van deze post denkt dat de schrijver rijp is voor het ggz, dan behoor je waarschijnlijk tot het overgrote deel van de mensheid die gelooft dat we de enigen zijn in het universum, een superbeschaving, klaar om de sterren te veroveren.

zondag 9 oktober 2011

Dromen



Dromen


Een goede vriend van mij droomt zijn eigen toekomst. Tenminste dat vertelde hij mij. Na zijn bijzondere vertellingen vond ik het tijd om Wikipedia te bezoeken, want hij is een virtuoos als het gaat om grappen met een sinistere boodschap.
Citaat:
" Een droom is de verzameling van beelden, geluiden, gedachten en gevoelens die iemand ervaart, als hij of zij slaapt. Dromen komen vooral voor tijdens de remslaap.

Tijdens een lucide droom is de dromer zich bewust van het feit dat hij droomt.
Wat een droom is en waar het precies voor dient is niet bekend, al zijn er wel vermoedens.
Zo is gebleken dat men vaak droomt over dingen die men overdag heeft meegemaakt. Dit wordt de dagrest genoemd. Dromen zouden helpen de gebeurtenissen te verwerken
Een geheel andere en recentere theorie van de droom is gebaseerd op de fysiologie van de hersenen en is afkomstig van Hobson en McCarley. Deze theorie is bekend geworden als de 'activatiesynthesetheorie'. In het kort komt deze theorie erop neer dat tijdens de droomslaap snelle oogbewegingen optreden.

Dit wordt ook wel remslaap (Rapid Eye Movement) genoemd. Tijdens de remslaap worden in de hersenen gebieden geactiveerd die in de waaktoestand alleen actief zijn als zij visuele indrukken uit de omgeving ontvangen. Tijdens de slaap ontbreekt deze input, en probeert het rationele brein de chaotische (vooral visuele) belevingen in de hersenen tot een enigszins samenhangend verhaal samen te smeden.

Deze theorie kan ook verklaren waarom de droominhoud vaak vreemd of bizar is.
Volgens de psychoanalytische droomtheorie van Freud komt dit omdat een censor de droominhoud verdraait.
Deze bevat namelijk onderdrukte wensen die bedreigend zijn voor het bewustzijn.
De censor fungeert dus als een soort vervormer: een machine die de droominhoud in een symbolische code verpakt.
Utopie is een moeilijk te definiëren literaire en filosofische term die men tegenwoordig wel onmogelijke werkelijkheid noemt. Het tegengestelde van een utopie is een dystopie (anti-utopie).

Het woord utopie werd voor het eerst gebruikt in het boek Utopia van Sir Thomas More.
De term komt uit het Grieks en speelt in op de ambiguïteit tussen ou-topos (met ou als negatie, dus een niet bestaande plaats) en eu-topos (met eu als het goede, dus een gelukkige samenleving).
Over deze samenleving wordt door een reiziger verteld.
Alle huizen zijn er hetzelfde en alle straten zijn 6 meter breed.
De ziekenhuizen zijn zó goed dat zieken er heel graag willen worden opgenomen.
Man en vrouw worden streng gestraft als ze op de huwelijksdag geen maagd meer zijn.
Maar ze moeten elkaar voor de plechtigheid wel naakt zien, zodat beiden weten waar ze aan toe zijn. Hierdoor staat het woord utopie voor een onmogelijk ideaal.

De utopie is een vrije vorm van politieke filosofie. In de utopie ontwerpt de bedenker een "ideale staat" of (in het geval van anarchisten die staatloosheid voorstaan) samenleving.
Deze heeft vaak doch niet noodzakelijkerwijs een socialistische of communistische snit: maatschappelijke tegenstellingen zijn er verdwenen, alle bezit is er dan eerlijk verdeeld of de eigendom is zelfs afgeschaft, de burgers zijn er eensgezind en leven automatisch deugdzaam.
Door Karl Marx werden zulke denkers, van wie hij zich wilde distantiëren omdat zij zich niet baseerden op de door hem veronderstelde wetmatigheden van het historisch materialisme, betiteld als utopische en niet-wetenschappelijke socialisten.
Zelf had Marx in zijn werk Kritiek op het program van Gotha een schets gegeven van enkele kenmerken van een toekomstige klassenloze maatschappij, zonder een echte uitgewerkte blauwdruk voor een dergelijke samenleving.

Een illusie is een schijnbare werkelijkheid of een onjuist idee van de werkelijkheid. Het beeld dat iemand van de werkelijkheid heeft is gebaseerd op diens waarnemingen via de zintuigen en verwerking van deze signalen in de hersenen. Illusies zijn dus gebaseerd op foutieve waarnemingen van reële externe prikkels."



Drie van de Vijf Zuilen van de Islam

Vorige week vrijdag ben ik op uitnodiging van de imam naar de moskee in Heerenveen geweest en heb de gebedsdienst van half vijf bijgewoond.
Ik ging daarheen met Adem mijn Turkse vriend, die me sinds vorige week, na jaren vriend te zijn geweest, geheel onverwacht "mijn broer"noemde, dit enkele dagen voor hij mij aan Farouk de imam voorstelde.
We hadden bij deze gelegenheid ook afgesproken dat we elkaar niet meer zouden bedanken als we iets voor elkaar deden omdat het vanzelfsprekend was dat je elkaar helpt.
Een bakkie (koffie) doen bij Adem in zijn kleding reparatiebedrijf betekent ook daarna samen lunchen in zijn keukentje van twee bij anderhalf meter en uit het zelfde bord en tupperwarebakje eten.
Het Turkse brood met zijn handen brekend en vaak beide in gedachten verzonken.
Nu was ik wel vaker op bezoek geweest in een moskee (Eindhoven) maar heb nog nooit eerder een dienst meegemaakt.
Voor de gebedsdienst had ik eerst een gedachtewisseling met Adem, Farouk de Imam en nog iemand wiens naam ik vergeten was. We zaten buiten in de najaarszon voor de moskee.
De Imam vroeg of ik vragen heb uit de Koran, een flink boekwerk die ik nu, bijna drie maanden geleden van hem gekregen had, zich blijkbaar afvragend wie deze man is die belangstelling toonde voor de Koran en de Islam.
Het was een bijzondere editie niet voor verkoop bestemd en ook nog tweetalig (Arabisch/Nederlands).
Dit boek leest ook van achter naar voren.
Ik was nog maar bij de eerste Soerah en de Koran (879 blz.) lees je niet als een roman of een geschiedenisboek, dus de vraag van de Imam of ik vragen heb over de Koran lijkt me iets te voorbarig.
Ik zei dat ik nog maar bij de eerste soerah (vers) was, omdat ik niet alleen de tijd maar ook de rust moet hebben om het goed in me op te nemen, te begrijpen wat ik lees.
Tijdens de gebedsdienst nam ik alles in mij op en viel mijn oog op de Tesbihs (bidkralen) die op kniehoogte langs de wanden van de moskee hingen. (Ik zat helemaal achterin met mijn rug tegen de wand)
Van Adem heb ik namelijk ook een tesbih gekregen, een bijzondere gift waar een verhaal aan vast zat. De tesbih heeft een vriend voor hem uit Mekkah meegenomen.
Adem was samen met deze vriend onderweg naar de luchthaven van Istanbul voor hun bedevaart naar Mekka maar raakten betrokken bij een ongeluk waarbij iemand was overleden.
Adem zat achter het stuur maar degene die de ongeluk veroorzaakte en het slachtoffer aanreed, was niet gestopt en doorgereden. Adem was dus op een verkeerd tijdstip op de verkeerde plaats.
Hij was dus nooit in Mekka aangekomen(een van de vijf zuilen van de Islam) en net die ene keer dat hij eindelijk de reis zou maken, wachtte hem een zware en onaangename beproeving.
Een half jaar lang zat Adem onschuldig vast in de gevangenis in Oost-Turkije, totdat uit later onderzoek bleek dat hij geen schuld had aan het ongeluk.
De tesbih was een herinnering aan die periode en ik heb het van Adem gekregen.Farouk de Imam die me heeft uitgenodigd en ontvangen in de moskee heeft theologie en Nederlands recht gestudeerd op de universiteit in Turkije voordat hij met alle andere Imams (zelfde scholing andere taal) de wereld in werd gezonden waar Turkse gemeenschappen leven.
Zijn verblijf in het buitenland en die van de andere Imams die uitgezonden waren wordt door de Turkse staat betaalt. Ondanks zijn jonge leeftijd (34 jaar) kwam hij bij mij geestelijk over als een ouder persoon. Zijn blik was vorsend net zoals mijn oude vriend Henk, onderzoekend en vragend.
De andere kant van de Islamitische medaille klinkt, na gesprekken met Adem en de Imam, heel anders. Genuanceerder dan die, waarin de media vol vooroordelen en soms georkestreerd via de flatscreens de huiskamers slingerden.
Tegenover het "Gij zult uw naaste lief hebben" uit de Tien geboden, de Tien Leefregels uit de bijbel, klinkt een interpretatie uit de Koran hierover toch wel heel anders, beschaafder en intelligenter.
Waar andere grote religiën (Christenen en het Jodendom) hun volgelingen tot menslievendheid verordonneren (Gij zult..., doet de Koran voorbij de 5 zuilen van het geweten een dringend beroep op het sociaal iq van de mens en het reflecterend vermogen: "Hoe kunt u nu rustig slapen als u weet dat uw buren hongerlijden?"
Maar een Soerah verder (Soerah al Baqarah 2) viel mijn oog op een passage waar de discussie met Adem feitelijk over begonnen was.
Toen de Imam aan me vroeg of ik vragen heb over de Islam en ik Adem verwachtingsvol zag kijken twijfelde ik even of ik diezelfde vraag zou stellen als toen ik Adem indertijd stelde.
Ik geloof namelijk dat als er een Allah bestaat of een God, dat het een Allah of God is die lief heeft en vergevingsgezind, daarom kan ik het niet rijmen dat er naast de hemel of paradijs ook een hel is waar zielen van gestorven mensen tot in eeuwigheid moeten branden.
Adem wachtte mijn vraag niet af en stelde mijn vraag in het Turks aan de Imam. Vanuit mijn ooghoek zag ik de Imam de ogen neerslaan en vervolgens omhoog kijken.
De Imam was duidelijk verrast en zoekt naar de juiste woorden om antwoord te geven op mijn vraag.
Ik zag ook niks van irritatie op zijn gezicht slechts een lichte inspanning in zijn houding, alsof hij niet goed begreep dat ik dat niet snapte.
Ik keek Adem aan, maar zag en merkte dat in de stilte die volgde, dat ik het antwoord zelf in de Koran kan vinden.
Zowel in de Bijbel als in de Koran staan verzen die ik niet bepaalt tot mijn favoriete verzen zou rekenen, en dat is die waar opdracht of aangezet wordt tot wraak of vergelding.

De bijbel kent uitspraken en adviezen die bedoelt zijn om emoties op te roepen, van de Koran ben ik daar nog niet zeker van omdat ik die nog niet goed hebt bestudeerd.
De teksten horen allusief te zijn, oproepen tot nadenken over mens en maatschappij, over de wereld en als we ooit zover zijn over de kosmos en het universum.
Maar het mag zeker niet definiërend zijn en zeker als het oproept op een wijze die voor het geweten niet verdedigbaar is als mens tot zijn medemens.
Adem heeft het altijd over het laatste boek (De Koran).
Dat is volgens hem het boek waar mensen zich aan moeten houden. Ik ken de Bijbel door mijn opvoeding als kind maar de Koran van Adem zal ik ook lezen al is het ook om hem te leren begrijpen als hij iets over zijn land vertelt.Turkije is een land dat grenst aan Europa en een land dat een hoge graad van cultuur met zich meedraagt.
Voor heel veel Europeanen is Turkije de dichtstbijzijnde deur of de achterdeur naar het Islamitische oosten, de Islam landen waar voor gevreesd wordt.
Over dit laatste ben ik lang niet zo zeker. We zijn altijd geneigd om iets wat vreemd is te wantrouwen, ons niet realiserend dat wij wellicht op die manier verborgen schatten aan cultuur of wetenschap ontberen. Twee maanden later kruisten Rasha en Saja Al-Hajaj, twee zussen uit het Iraakse Basra het pad van Adem en van mij. Rasha voerde het woord en ondanks hun jeugdige uiterlijk en voorkomen, kwamen ze heel erg volwassen over.
Beiden waren 20 jaar geleden als baby's met hun ouders Irak ontvlucht vlak voor het uitbreken van de oorlog, welke het einde zou inluiden van de heerschappij van Sadam Hoesein. Relativerend en zeer geduldig beantwoorden ze de vragen, gaven aanvulling op de woordenstroom van Adem over de de Koran en waar nodig schromen ze ook niet kanttekeningen te plaatsen of gaven een zeer verrassende nuance en uitweg bij de uitleg van mijn goede vriend als hij de juiste woorden voor vertaling niet kan vinden en hierdoor dreigde vast te lopen.
Voor mij geeft dat niet zoveel want met weinig woorden begreep ik hem ook, al is het soms even puzzelen en doorvragen wat hij precies bedoelde.
Bovendien zijn heel veel Arabische woorden in de Indonesische taal terug te vinden en wat het meest bijzondere hier aan is zijn het woorden m.b.t. religie.
Ver voor de Nederlandse, Spaanse en Portugese overheersing, hebben ook de Arabieren, Indonesië en de Molukken gekoloniseerd.
De Islam was dan ook een van de eerste religiën in dat gebiedsdeel. Het is dan ook niet zo verwonderlijk dat dit in de taal tot uiting komt en eeuwen later nog terug te vinden in het dagelijks leven.
Het bedrijf van Adem staat op goeie grond.
Hier komen Marokkanen, Serven, Irakezen, Afghanen, Syriërs, Koerden, Turken, Algerijnen, Egyptenaren, Molukkers, Chinezen, Nederlanders en Friezen :-) elkaar tegen en ik ken ze allemaal van gezicht en heel veel al bij naam en met enkelen van hun is een gedachtewisseling over hun land van herkomst, de cultuur, hun religie en de reden waarom ze zo ver van huis zijn een verrijking van wat ik al heb.
(Vijf  maanden later, donderdag 23 januari 2012 stond plotseling Mahmoud Al Sayed in de zaak van Adem.)
Adem bleek zoals altijd nog 's avonds aan het werk toen ik vlak voor Mahmoud binnen kwam. Onze begroeting was nog steeds even hartelijk als toen wij elkaar zeven jaar geleden voor het eerst ontmoeten. Mijn Turks begint sindsdien er al aardig op te lijken.
Adem leert me nu de subtiele accenten van zijn moedertaal en de klanken goed uitspreken.

Op mijn beurt heb ik het al lang opgegeven om hem te corrigeren als hij weer op z'n Ademtaal een gedachtenwisseling met mij aanging. Het belangrijkste was dat ik precies weet wat hij bedoelde.
En vanavond heb ik iets meegenomen en  kwam met twee taisbihs aanzetten die speciaal uit Indonesië was meegenomen door een vriend. De taisbihs waren voor Adem en  Farouk de imam.

De Taisbih met 33 witte kralen waren niet van steen merkte Adem zuinigjes op, waarna ik vroeg hoe hij dat wist. Het is licht en lijkt van kunststof en haalde prompt die gasaansteker weer uit zijn broekzak. Wat ga je doen? vroeg ik, maar het was al te laat. Het is niet van steen maar ook niet van kunststof lachte Adem na zijn vuurtest. De ander met 99 kraaltjes die voor Farouk de imam is bestemd, zijn wel van steentjes gemaakt uit Kalimantan. Is dit wat je bedoelde? Is de Taisbih wel ok Adem?  Adem telde vlot  33 steentjes in de ene en 99 in die andere ketting. Ja broer ze zijn ok, hoeft geen duur cadeau te zijn gaat om het gebaar zei Adem.

Heb je weer in de Koran gelezen broer? Nee Adem, ik heb het heel druk gehad met andere dingen maar ik ga morgen (vrijdag) wel met je mee naar de moskee als je gaat bidden en dan nemen we de taisbih mee voor Farouk. Onverwachts vlak tegen sluitingstijd, net dat Adem en ik midden in een gesprek geraakt was, kwam Mahmoud Al Sayed binnen om zijn pantalon te brengen.
Adem reageerde eerder dan mij net op het moment dat ik me aan het afvragen was waar hij vandaan kwam.
Dertig jaar, goed gekleed, welbespraakt en in vloeiend en accentloos Nederlands nam Mahmoud even later ook deel aan het gesprek. Het was Adem die de aanzet gaf wat me blij verrast,  want zo heb ik Adem nog niet meegemaakt.
Centraal stond wederom de Koran en net als toen met de beide zusjes Rasha en Saja Al- Hajaj uit Irak, bleek hij van de jonge generatie moslims die vragen over de uitgangspunten van de Koran op een  intelligente en respectvolle wijze aan mij uilegt.
Mahmoud was het niet eens me de zeer agressieve en gewelddadige uitingen van moslims die zich verscholen achter de Koran want zo zeg hij, de Koran zet juist niet aan tot geweld.
Hij wijt dit ook vaak aan verkeerde interpretaties van verzen uit de Koran die bijna en soms helemaal niet vertaald kunnen worden uit het Arabisch.
Deze uitleg klonk heel aannemelijk.

De bijdrage van Mahmoud vanavond was op een andere manier net zo verrassend als die van de twee zusjes Rasha en Saja vorig jaar oktober. Mahmoud vroeg me of ik binnenkort een informatie bijeenkomst lezing wil bijwonen in de Moskee in Drachten, wat ik zeker ga doen.