Filosofie

"Het begin van het filosoferen is het verwonderen" een citaat van de Griekse filosoof Plato.Ik ken de beste man niet persoonlijk, maar hij is samen met nog een aantal denkers voor een groot deel wel de oorzaak dat ik nog steeds verdwaasd en verwonderd op de wereld rondloop en mij mede heeft gevormd tot de persoon die ik nu ben.

Als beginnend amateur filosoof verslond ik boeken en tijdschriften hierover.
Iedereen heeft in meer of mindere mate, iets filosofisch in zich.
Dat vind ik dan en voel me ook hierin gesterkt door de Duitse filosoof Jaspers toen ik met een werkstuk bezig was voor mijn HBO studie (waar ik overigens niks aan gehad heb, zonde van de tijd) via Jaspers kwam ik op het spoor van Dr. A. Gans.
De eerste zegt "Es gibt keine definition der philosofie" en de ander zegt geen enkele filosoof te hebben gekend die voldeed aan de eisen, waaraan een definitie moet voldoen en die door filosofen wetenschappelijk zijn geformuleerd.
Nu moet ik bekennen dat bepaalde namen bepaalde associaties oproepen wat soms niet recht doet aan de persoon, maar in dit geval ontkom ik er niet aan en speelt in mijn achterhoofd een filmpje af over mijn lagere schooltijd (waarover ik later ook ga bloggen) waarin juf de Vries heel boos (sommige namen zijn ook rotsvast verankerd in een bepaalt tijdbeeld) "Domme Gans" tegen me riep. De reden waarvoor, was me even ontgaan maar ze heeft het wel gezegd.
Vandaag de dag zou de juf daar onmiddellijk door het management berispt voor worden. Maar goed, dit even terzijde.
Zowel Jaspers als Gans gaven hiermee eigenlijk in feite naar mijn mening een vrijbrief voor iedereen die zich hiervoor interesseert of om zich filosoof te noemen.
Jaspers lekker makkelijk uit de losse pols en Gans (ook niet dom) toch enigszins badinerend. Er zijn dus echte en niet echte filosofen.
Maar vanuit welke positie en door welke bril gezien? Hitler, Stalin, Idi Amin, Sadam Hoesein en vader en zoon Bush hebben ook elk een eigen filosofie over hoe je een land moet besturen en je macht moet laten gelden.
Maakt dit hun dan ook tot een filosoof?
Mijn buurman Sander (30jr.), boos door de bezuinigingsdrift van deze regering die een geweldige impact heeft op de zorgsector: "ze kunnen net zo goed die mensen (werkt in een instelling voor mensen met een geestelijke of fysieke beperking) afschieten, dan kost het de overheid en gemeenschap ook geen geld meer en levert het een aanzienlijke besparing op de kosten, Ik kan me er zo boos over maken.....". Kan ik de buurman nu ook in dat rijtje plaatsen van beginnende filosofen?
Voor wie het een uitdaging is om nog dieper op deze materie in te gaan, volge mij...
Bolland (om maar eens dichter bij huis te blijven)legt uit en verklaart dat ongeoefende en beginnende filosofen allereerst moeten beseffen dat filosoferen zoiets betekent als "ontwaken tot menswording".
Das niet zo moeilijk vind ik , iedereen ontwaakt toch om tot mens te worden? Nee nee, zegt De Sopper
in zijn verhandeling over dit onderwerp, dat bedoelt mijn collega en landgenoot niet en zegt hierover: "iemands filosofie is afhankelijk van zijn metafysische status (veranderlijke geestesgesteldheid), die bepaald wordt door de verhouding waarin hij tot zichzelf staat, de wereld tot zijn medemensen en tot God.
We moeten onszelf dus eerst goed leren kennen, onze medemensen, de omgeving en het opperwezen, allen in relatie tot onszelf.
In dit geval kan ik dus mijn buurman Sander and myself dus toch in het rijtje plaatsen van Bolland, Jaspers en Gans?
Een boek en filosoof Aristoteles verder, leerde ik zo langzamerhand ontdekken dat filosofie het meest denkbare en het laatste is wat je kan overkomen als je in een dip zit en begint na te denken over de zin en onzin van het leven (meestal na je vijftigste).
De goede man (Aristoteles) die leefde in 384 jaar voor Christus en een coryfee onder de filosofen genoemd mag worden, zou nooit bevroeden dat zijn manier van wijsgerig denken in de verre toekomst, moderne generaties filosofen aan het wankelen en in de problemen zou brengen.
Mennicke hierover: " wanneer ik hier van filosofie in de hoge zin van het woord spreek, dan bedoel ik hiermede een filosoferen dat methodisch en al verantwoord is.
Dat is bijvoorbeeld op exemplarische wijze (voorbeeldend waarschuwend) bij Aristoteles het geval, waar logica, fysica, ethica en metafysica in een methodisch precies aangetoond verband staan, zodat men dat verband altijd kan controleren en proefondervindelijk nagaan",  einde citaat.
Nu vind ik lange volzinnen en het aantal komma's (hoe langer hoe mooier) achter een zin altijd prachtig om te lezen, maar dit is toch ff andere koek en na Aristoteles en Mennicke, ben ik de kritische point of no return (nu doorschrijven) door nieuwsgierigheid geprikkeld al lang gepasseerd.
Mennicke en Aristoteles maken dus heel duidelijk onderscheid in meesters en leerling filosofen en schakelen alternatieve vormen, waar ik bijvoorbeeld en mijn buurman Sander veilig achter kunnen verschuilen, helemaal uit.
Ware het niet dat ik min of meer toevallig op bezoek bij De Slegte, de Nederlander Van Peursen ontdekte (Korte inleiding in de existentiefilosofie blz.9).
Van Peursen vond dat filosofie geen supra-wetenschap moet zijn, maar moet dienen om de mens wakker te schudden en hem/haar op te roepen tot een leven in conflict en strijd, waarin men de persoonlijke problemen onder ogen moet durven zien.
Zelf geeft Van Peursen aan het woord filosofie de volgende definitie: "filosofie is menselijke oriëntatie binnen de wijkende horizonten van inzicht en levenservaring, punt. Geweldig vind ik dit.
Zoveel filosofen als er bestaan in alle tijdperken, zoveel definities er ook zijn over filosofie en kan je alles tot onderwerp maken voor filosofie. Storig benadrukte dit nogmaals met de vraag:"wat is bij dieper nadenken onbetekenend?"
Iedereen is dus filosoof en zijn er evenveel filosofen als mensen. Iedereen filosofeert en heeft zijn/haar eigen metafysica.
Een juiste en eigentijdse definitie over filosofie bestaat dus niet en kan ons niet aantonen wat dan dat eigenlijk betekent.

Ik zal dus vanaf nu voortaan en met heel veel plezier mijn buurman Sander met heel veel interesse en nauwlettend volgen als hij weer het licht ziet en me verrast met een filosofisch onderonsje in een taal die ik gelukkig wel begrijp.

Geraadpleegde literatuur voor dit stuk: A. Gans: "Pathologie en therapie der filosofie"/Bolland: "Het nut der wijsbegeerte"/ De Sopper:"Wat is philosophie"
Mennicke:"Grote filosofen/Van Peursen: "Korte inleiding in de existentiefilosofie"/Storig: "Geschiedenis van de filosofie"".